GPR 2020 i 2025 DK online
Prawda jest taka, że w styczniu ogrom danych Generalnego Pomiaru Ruchu po prostu mnie przerósł.
Projekt miał być kolejnym praktycznym narzędziem dla inżynierów, projektantów, audytorów BRD i zarządców dróg. Początkowo wszystko wydawało się dość proste: uporządkować dane, przygotować wyszukiwarkę, pokazać wyniki w czytelnej formie i udostępnić aplikację online.
Problem pojawił się wtedy, gdy niewielki prototyp zaczął zmieniać się w pełną bazę punktów i odcinków pomiarowych dróg krajowych.
Kolejne rekordy, numery dróg, pikietaże, opisy odcinków, wartości SDRR, struktura rodzajowa ruchu, informacje o punktach pomiarowych i współrzędne geograficzne zaczęły tworzyć zbiór, nad którym coraz trudniej było zapanować.
W pewnym momencie projekt stanął.
Nie z powodu braku pomysłu, ale z powodu jego skali.
Projekt odłożony na kilka miesięcy
Aplikacja trafiła do przysłowiowej szuflady. Przez kilka miesięcy temat praktycznie nie istniał, chociaż cały czas wiedziałem, że takie narzędzie mogłoby realnie ułatwić codzienną pracę.
Punktem zwrotnym okazała się książka do Pythona, którą kupiłem około 20 lat temu.
Przypomniała mi, że przy dużych zbiorach danych nie zawsze trzeba pracować ciężej. Czasami trzeba po prostu zmienić sposób pracy.
Nowe podejście do przetwarzania danych, automatyzacja kolejnych czynności oraz uporządkowanie architektury aplikacji sprawiły, że projekt ponownie ruszył. To, co wcześniej wydawało się przeszkodą nie do pokonania, zaczęło układać się w logiczny system.
Dzisiaj na drogi24.pl dostępne są aplikacje umożliwiające przeglądanie danych GPR 2020/21 oraz GPR 2025 dla dróg krajowych.
Na etapie testów udostępnione zostały wersje z ograniczonym zakresem danych. Pełne wersje aplikacji wykorzystują znacznie większe bazy obejmujące punkty i odcinki pomiarowe na sieci dróg krajowych.
GPR bez przeszukiwania kolejnych arkuszy
Dane Generalnego Pomiaru Ruchu są jednym z podstawowych źródeł informacji wykorzystywanych podczas analiz transportowych, prac projektowych, opracowań studialnych oraz oceny funkcjonowania sieci drogowej.
Sam dostęp do danych nie oznacza jednak jeszcze wygodnej pracy.
W praktyce często trzeba odnaleźć właściwy arkusz, wyszukać numer drogi, sprawdzić punkt pomiarowy, porównać pikietaże, odczytać opis odcinka, a następnie przenieść potrzebne informacje do własnego opracowania.
Przy pojedynczym punkcie nie jest to szczególnie trudne.
Problem zaczyna się wtedy, gdy analizowanych lokalizacji jest więcej albo gdy trzeba szybko sprawdzić kilka wariantów przebiegu drogi.
Aplikacje GPR DK online zostały przygotowane po to, aby skrócić drogę pomiędzy pytaniem inżyniera a konkretną odpowiedzią.
Użytkownik może wyszukać dane między innymi na podstawie:
- numeru punktu pomiarowego,
- numeru drogi krajowej,
- oznaczenia autostrady lub drogi ekspresowej.
Po wskazaniu drogi aplikacja wyświetla dostępne punkty i odcinki pomiarowe, pozwalając rozpoznać właściwą lokalizację na podstawie pikietażu oraz opisu początku i końca odcinka.
Nie trzeba przeglądać całej bazy. System ogranicza wyniki do danych odpowiadających wprowadzonemu zapytaniu.
Jedna liczba to za mało
Najbardziej rozpoznawalnym wynikiem Generalnego Pomiaru Ruchu jest SDRR, czyli średni dobowy ruch roczny.
To ważna wartość, ale sama liczba pojazdów ogółem nie pokazuje jeszcze pełnego charakteru ruchu na analizowanym odcinku.
Dwa odcinki mogą mieć zbliżony SDRR, a jednocześnie zupełnie inną strukturę rodzajową. Na jednym może dominować ruch samochodów osobowych, na drugim znacznie większy udział mogą mieć samochody ciężarowe, pojazdy dostawcze albo autobusy.
Dlatego po wyborze punktu aplikacja pokazuje nie tylko SDRR pojazdów silnikowych ogółem, ale również strukturę ruchu obejmującą między innymi:
- motocykle,
- samochody osobowe i mikrobusy,
- lekkie samochody ciężarowe,
- samochody ciężarowe bez przyczepy,
- samochody ciężarowe z przyczepą,
- autobusy,
- ciągniki rolnicze.
Takie zestawienie pozwala szybciej rozpoznać charakter analizowanego odcinka.
Inaczej należy interpretować ruch na trasie o dominującym udziale samochodów osobowych, inaczej na drodze obsługującej intensywny transport ciężarowy, a jeszcze inaczej w miejscu, w którym dane wskazują na istotne znaczenie ruchu rowerowego.
Aplikacja nie wykonuje za inżyniera pełnej analizy i nie zastępuje wiedzy projektowej. Porządkuje jednak dane w sposób, który ułatwia zauważenie wartości wymagających dalszej interpretacji.
Odcinek drogi, a nie anonimowy rekord
Każdy wynik jest powiązany z konkretnym punktem lub odcinkiem pomiarowym.
Po dokonaniu wyboru aplikacja przedstawia między innymi:
- numer punktu pomiarowego,
- numer drogi krajowej,
- oznaczenie drogi międzynarodowej,
- pikietaż początkowy,
- pikietaż końcowy,
- długość odcinka,
- opis odcinka pomiarowego,
- typ punktu,
- miejscowość,
- właściwy rejon GDDKiA,
- uwagi przypisane do rekordu.
Dzięki temu wynik nie pozostaje oderwaną liczbą.
Od razu wiadomo, jakiego fragmentu sieci drogowej dotyczy, pomiędzy jakimi charakterystycznymi punktami został wyznaczony oraz jaka jest jego długość.
Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy jedna droga krajowa została podzielona na wiele odcinków o różnych wartościach ruchu i odmiennej strukturze pojazdów.
Dane spotykają się z mapą
Cyferki to jedno, ale kontekst przestrzenny to drugie.
Dlatego jedną z najważniejszych funkcji aplikacji jest możliwość pokazania wybranego punktu pomiarowego na mapie OpenStreetMap.
Po otwarciu mapy użytkownik otrzymuje nie tylko lokalizację, ale również podstawowe informacje o punkcie:
- numer punktu,
- numer drogi krajowej,
- oznaczenie drogi międzynarodowej,
- opis odcinka,
- wartość SDRR.
To rozwiązanie pozwala szybko zweryfikować, gdzie znajduje się analizowany punkt i z jakim otoczeniem drogowym jest związany.
Mapa nie zastępuje szczegółowej analizy przestrzennej ani materiałów geodezyjnych. Pozwala jednak uniknąć sytuacji, w której użytkownik pracuje wyłącznie na numerach, nazwach i pikietażach, bez szybkiego odniesienia ich do rzeczywistej lokalizacji.
W przypadku dróg przebiegających przez wiele województw, miejscowości i węzłów takie powiązanie danych z mapą może znacznie przyspieszyć wstępne rozpoznanie analizowanego miejsca.
Raport gotowy do dalszej pracy
Wybrane dane można przedstawić w formie uporządkowanego raportu tekstowego.
Raport zawiera podstawowe informacje identyfikujące punkt i odcinek, wartość SDRR oraz strukturę rodzajową ruchu. Można go skopiować do schowka albo zapisać jako plik TXT.
Tak przygotowane zestawienie może być następnie wykorzystane jako materiał roboczy podczas tworzenia:
- analiz ruchu,
- notatek technicznych,
- dokumentacji projektowej,
- materiałów porównawczych,
- opracowań związanych z BRD,
- prezentacji i raportów.
Mapa wybranego punktu również może zostać wyeksportowana jako plik graficzny lub zapisana w formacie PDF.
Celem aplikacji nie jest stworzenie za użytkownika kompletnego opracowania technicznego. Narzędzie ma natomiast uporządkować dane i przygotować je w formie, którą łatwiej wykorzystać w dalszej pracy.
GPR 2020/21 i GPR 2025 w jednym środowisku
Aplikacje dla GPR 2020/21 oraz GPR 2025 zostały przygotowane według podobnej logiki obsługi.
Dzięki temu użytkownik nie musi uczyć się dwóch całkowicie różnych systemów. W obu przypadkach sposób wyszukiwania punktów, prezentowania SDRR, pokazywania struktury ruchu, generowania raportów oraz otwierania mapy pozostaje zbliżony.
Ma to szczególne znaczenie przy analizach porównawczych.
Dane z kolejnych pomiarów mogą pokazać, jak zmieniło się obciążenie odcinka, czy wzrósł udział określonych grup pojazdów oraz czy dany fragment sieci drogowej zachował swój dotychczasowy charakter.
Sama różnica pomiędzy wartościami nie wyjaśnia oczywiście przyczyn zmian. Może być jednak pierwszym sygnałem prowadzącym do dalszej analizy rozwoju zabudowy, zmian w układzie komunikacyjnym, oddania nowych tras, ograniczeń w ruchu albo zmiany znaczenia konkretnego ciągu drogowego.
To jeszcze nie poradnik
Ten wpis nie jest instrukcją obsługi aplikacji.
Nie opisuję tutaj krok po kroku wszystkich pól, sposobów wyszukiwania, oznaczeń punktów, możliwości eksportu ani zasad interpretowania poszczególnych danych.
Pełny poradnik zostanie przygotowany oddzielnie.
Będzie można otworzyć go obok aplikacji i przejść przez cały proces: od wyszukania numeru drogi lub punktu pomiarowego, przez wybór właściwego odcinka, aż po wygenerowanie raportu i zapis mapy.
Tutaj najważniejsze jest pokazanie, dlaczego te narzędzia powstały i jaki problem mają rozwiązać.
Dla kogo powstały aplikacje?
Narzędzia zostały przygotowane przede wszystkim dla:
- inżynierów ruchu drogowego,
- projektantów dróg i ulic,
- audytorów oraz inspektorów BRD,
- zarządców dróg,
- pracowników administracji drogowej,
- studentów kierunków transportowych i budowlanych,
- osób przygotowujących analizy i opracowania związane z ruchem drogowym.
Aplikacje mogą być przydatne zarówno podczas szybkiego sprawdzania pojedynczego punktu, jak i na początkowym etapie większej analizy obejmującej kilka odcinków drogi.
Czas inżyniera
Czas inżyniera powinien być przeznaczony przede wszystkim na interpretację danych, rozpoznawanie zależności, ocenę funkcjonowania układu drogowego oraz poszukiwanie właściwych rozwiązań.
Nie na wielokrotne przeszukiwanie tych samych arkuszy, ręczne przepisywanie wartości i sprawdzanie, czy wybrany rekord rzeczywiście dotyczy właściwego odcinka.
Historia tej aplikacji zaczęła się od bazy danych, która okazała się zbyt duża dla pierwszej wersji projektu.
Dzisiaj ta sama baza jest jej najważniejszym elementem.
To, co na kilka miesięcy zatrzymało rozwój narzędzia, ostatecznie wymusiło zmianę sposobu pracy i doprowadziło do stworzenia nowego systemu.
GPR 2020/21 DK oraz GPR 2025 DK online są już dostępne na portalu drogi24.pl w wersjach testowych.
Pełne bazy danych zostały przygotowane dla docelowych wersji aplikacji.
Zapraszam do testowania, sprawdzania punktów pomiarowych oraz zgłaszania uwag dotyczących działania narzędzi.
BEZ LOGOWANIA, BEZ INSTALOWANIA, BEZPŁATNIE DO ZASTOSOWAŃ KOMERCYJNYCH